Chomik Dżungarski

Cechy ogólne

Znakiem charakterystycznym dla tego gatunku jest ciemna szeroka pręga biegnąca przez cały grzbiet. Kształt ciała chomika jest zaokrąglony. Patrząc od strony grzbietu czaszka wygląda jakby była prostokątna. Trzy tylnie poduszki stóp są ukryte, a trzy zewnętrzne pokryte futrem. Futro dziko żyjącego chomika w lecie jest ciemnoszare, posiada ciemniejsze miejsca na ciemieniu, barkach i bokach. Na bokach mogą występować białe plamy. Włosy na brzuchu są białe, sporadycznie zdarzają się także czarne. Chomik ten nie zapada w sen zimowy, więc również w zimie wychodzi na poszukiwania pokarmu. Ponieważ w rejonie występowania w zimie jest śnieg, chomik ten przybiera w tym okresie jaśniejszą barwę. Futro może się stać nawet białe. Zmiana ubarwienia futra na zimę pozwala chomikowi na lepsze dopasowanie się do otoczenia. Niektóre odmiany hodowlane są przez cały rok białe. Chomik dżungarski posiada bardzo krótki ogonek. Prawie go nie widać, gdy chomik siedzi. Samiec osiąga długość ciała równą 11, natomiast samica do około 8 cm. Ciężar ciała wynosi 30-55 gramów. Chomiki dżungarskie żyją od 1,5 do 3 lat, a rosną przez całe życie.

Typowe ubarwienia chomików dżungarskich:
Barwy podstawowe

• agouti (naturalna) – szarobrązowa na grzbiecie, brzuch jasnoszary lub biały; na bokach widoczne są charakterystyczne trzy łuki (linia pomiędzy jasnym i ciemnym futrem); pręga grzbietowa jest czarna
• saphir (szafirowy) – bardzo podobna do naturalnej, futro ma odcień szary wpadający w niebieski, a pręga grzbietowa jest ciemnoszara, również posiadająca niebieski odcień
• carmel – camel – caramel (wielbłądzi, karmelowy) – odcień zależy od barwy rodziców; młode są mocno karmelowe, ale z wiekiem stają się jaśniejsze; widoczna ciemniejsza pręga
• mandarin (pomarańczowy) – pomarańczowy na grzbiecie, ale z wiekiem brązowieje; widoczna ciemniejsza pręga

Wzory

• pearl (perłowy) – wzór ten pokrywa końcówkę włosa powodując białe lub prawie białe futerko (najczęściej przy agouti); odmiany carmel-pearl,mandarin-pearl z wiekiem bieleją
• merle (łaciaty) – powoduje jaśniejszy „kołnierzyk” za uszami
• umbrous (przyciemniany) – powoduje przyciemnienie barwy podstawowej
• imperial – powoduje biały brzuszek

Pochodzenie i występowanie

Chomik dżungarski występuje na wolności w Kazachstanie, Dżungarii (zwanej też Zungaria, Sungaria oraz Djungaria), Mandżurii oraz południowo zachodniej Syberii (stepy i tundra). Jest obecnie drugim co do popularności chomikiem hodowanym jako zwierzę domowe. Jest również często wykorzystywany w laboratoriach.
Gatunek ten jest jednym z najstarszych opisanych. Został opisany już w 1772 roku przez przyrodnika Petera Simona Pallasa. Nazwę otrzymały na cześć obszaru, na którym zostały znalezione – Dżungarii. Nazwa łacińska Phodopus została wprowadzona przez Millera w 1910 roku. Pochodzi od phodos dopełniacza greckiego φώς phos, czyli pęcherz, lub bąbel, oraz od greckiego πούς pous (stopa). Dosłowne tłumaczenie nazwy łacińskiej brzmi „pęcherzostopy chomik dżungarski”

Zachowanie dziko żyjących chomików dżungarskich

Chomik dżungarski buduje podziemne nory. Poszczególne komory mogą być o wiele metrów oddalone od siebie.
W czasie zimy chomik nie zasypia, jednakże obniża swoją temperaturę ciała, aby zużywać mniej energii. Czerpią energię także z zasobów tłuszczu w ciele, co powoduje, że mogą schudnąć do 15 gramów. W chłodniejszym okresie spotykane są zazwyczaj tylko samotne osobniki a grupy nie są w ogóle spotykane.

Rozmnażanie

U chomików karłowatych ruja nie odbywa się wyraźnie, powtarza się co 4-6 dni. Zaloty trwają krócej niż w przypadku syryjskich, ale mają podobny przebieg. Rozmnażają się przez cały rok, a samiczka rodzi od 3 do 7 razy w roku. Ciąża trwa 21 dni, a następnie rodzi się 4 do 7 młodych. Samica samotnie wychowuje młode, które rozwijają się tak jak syryjskie. Osiągają one dojrzałość płciową w wieku 1 lub 2 miesięcy. Chomiki dżungarskie rozmnażają się w naturze prawdopodobnie tylko w okresie letnim – w zimie nie stwierdzono nigdy u nich potomstwa.

Odżywianie

Podobnie jak chomik syryjski, dżungarski potrzebuje do prawidłowego rozwoju zarówno pokarm roślinny jak i zwierzęcy. Najważniejszym pożywieniem są trawy, zioła oraz owady. Dlatego obok ziaren i pokarmu podstawowego hodowcy muszą pamiętać o dostarczeniu im białka zwierzęcego, m.in. żywych lub suszonych owadów – w różnych stadiach rozwojowych. Chomikowi dżungarskiemu nie wolno podawać monosacharydów (cukrów prostych), ponieważ istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę. Je również ślimaki, warzywa i owoce.

Trzymanie chomika w domu

Chomiki dżungarskie są zwierzętami żyjącymi samotnie. W hodowli rzadko udaje się trzymać je razem. Przyjmuje się, że w około 20% przypadków udaje się je utrzymać w stadzie, lecz muszą to być osobniki jednej płci pochodzące z jednego miotu, i nigdy wcześniej nie rozdzielane – muszą przez cały czas czuć swój zapach na towarzyszach. Zapach ten ulatnia się w przeciągu kilku godzin, tak więc po nocnej ucieczce z klatki zwierzęta mogą się więcej nie rozpoznać. Nawet w ten sposób trzymane dżungary mogą zacząć atakować swoich pobratymców. Dochodzi do tego zazwyczaj po pierwszym roku życia. W takich sytuacjach chomiki walczą ze sobą i gryzą się. Jeśli wtedy zwierzęta nie zostaną rozdzielone, silniejszy osobnik zagryzie słabszego. Również w wieku od trzeciego do dziewiątego miesiąca może często dochodzić do walk, ponieważ chomiki są już dojrzałe płciowo i próbują oznaczać swój rewir. Parek nie należy pod żadnym pozorem trzymać razem, wiąże się to z ogromnym stresem i skróceniem życia.
Gatunek ten powinien mieć zapewnioną klatkę, terrarium lub akwarium o powierzchni 80 na 50 cm i wysokości 50 cm. Najlepiej jednak, gdy chomikom udostępnimy klatkę o powierzchni 0,8m². Aby dżungary miały możliwość swobodnego kopania, należy im zapewnić 8-10 cm ściółki. Kołowrotek powinien mieć minimum 20 cm średnicy. Chomik dżungarski potrzebuje dziennie minimalnie 30 minut wybiegu poza klatką.

Chomik roborowskiego

Cechy ogólne

Jest to najmniejszy gatunek z chomików karłowatych. Są one nie tylko najmniejsze ale również najbardziej ruchliwe, najzwinniejsze i najszybsze. Są obecnie często trzymane jako zwierzęta domowe. Chomik ten ma zaledwie 6-9 cm długości (na zachodzie są one większe, na wschodzie mniejsze). Waży przeciętnie od 10 do 26 gramów (samce przeciętnie 26, samiczki 24,5 g). Maksymalnie osiąga więc wagę dwutygodniowego chomika syryjskiego. Ma krótką, szeroką głowę z dużymi okrągłymi oczami. Czaszka ma około 23 mm długości. Posiada lekko owłosiony, bardzo krótki, prawie niewidoczny ogonek. Ma on długość przeciętnie od 5 do 10 mm. Pionowo stojące uszy są nieproporcjonalnie duże w porównaniu do całego ciała, osiągają one od 10 do 14 mm. Są one jasne i posiadają ciemne obwódki. Górna zewnętrzna część uszu jest zabarwiona na kolor brązowy lub czarny, a dolna zewnętrzna i wewnętrzna jest biała. Podbicia stóp ma owłosione. Tylnie łapy mają długość 10 do 12 mm, kości łap są więc bardzo krótkie. Nad oczami posiada białe obwódki. Górne wąsy są zazwyczaj białe, dolne czarne. Posiada futro o kolorze zbliżonym do koloru piasku, jasnobrązowe, lub szarobrązowe (w celu ukrycia się na tle otoczenia). W zależności od pory roku, zmienia się odcień futra z czerwonawego w lecie na szary w zimie. Nie posiada pręgi grzbietowej ani bocznych plam. Włosy futra są bardzo miękkie i cienkie. Futro na części grzbietowej ma długość 9 mm. Brzuch ma barwę białą a futro jest grubsze niż na grzbiecie. Pomiędzy brzuchem a grzbietem widać wyraźną granicę koloru. Biegnie ona łukiem przez barki, boki i biodra. Występują w dwóch odmianach ubarwienia, naturalnej oraz odmianie Husky – z białą głową. Żyje przeciętnie do dwóch lat i zazwyczaj rzadko chorują.

W zależności od występowania, chomiki Roborowskiego mają bardzo różny wygląd zewnętrzny. Tabela poniżej przedstawia tę zależność od miejsca występowania.                                                                                                                                                                                                                                                         Pochodzenie i występowanie

Chomiki Roborowskiego spotykane są najczęściej w środkowej części Azji, na terenach pustynnych, piaszczystych, tam gdzie występują wydmy i utwardzone lotne piaski. Na takich terenach podłoże długo promieniuje ciepłem. Warunki w takim terenie są bardzo specyficzne. Pomiędzy zimą a latem istnieje duża rozbieżność temperaturowa – wahają się one od 26 w lecie do -25°C w zimie. Występują tam również duże wahania wilgotności powietrza – od 80% w lecie, do mniej niż 30% w zimie. W ciągu roku od 50 do 150 dni ziemia pokryta jest śniegiem. Do terenów, gdzie najczęściej można spotkać chomika Roborowskiego należy część Rosji, Mongolia, Mandżuria, pustynia Gobi a także północne Chiny (pustynia Takla Makan w kotlinie Kaszgarskiej). Przeważnie spotykany jest na wysokości 1200 do 1400 m npm.

Gatunek ten został po raz pierwszy opisany w literaturze w 1903 roku przez Konstantina Satunina.                                                                                                                                                             Organy wewnętrzne

Żołądek chomika Roborowskiego jest nieco inny od dżungarskiego i Campbella.. Posiada tak jak one dwukomorowy żołądek, złożony z „przedżołądka” oraz żołądka właściwego (z gruczołami). Jednak u Roborowskiego część pierwsza ciągnie się aż do otworu żołądka właściwego. Otwór ten także nie posiada gruczołów.

Nerki wszystkich chomików karłowatych posiadają rozbudowany mechanizm zatrzymywania wody w organizmie. Mają one zdolność do zatrzymywania kationów. W odróżnieniu od dżungarskiego i Campbella, chomiki Roborowskiego nie posiadają mechanizmów rozkładających nadmiar soli w organizmie.

Boczne gruczoły znajdują się u obu płci na wysokości środka brzucha, jednakże samce mają je znacznie większe. Wydzielina z tych gruczołów ma specyficzny zapach i służy do oznaczania rewiru.                                                                                                                                                                      Zachowanie chomików Roborowskiego

Chomik Roborowskiego zachowaniem i zwyczajami nie odbiega zbytnio od pozostałych gatunków chomików. W odróżnieniu do nich nie kopie rozbudowanego systemu nor. Zazwyczaj wykopuje wąski otwór w wydmie, o długości 50 do 150 cm, a zaraz za nim wygrzebuje sobie sypialnię, spełnia ona także rolę spiżarni. Otwór ten ulega dosyć szybkiemu zasypaniu przez piasek. Często korzystają z nor wcześniej już przez kogoś wykopanych. Ponieważ zimy w regionie występowania są dosyć ciężkie, chomiki te uodporniły się na niskie temperatury. Bardzo źle znoszą natomiast przegrzanie. Jest zwierzęciem nocnym, najaktywniejszy jest późnym wieczorem, w nocy oraz we wczesnych godzinach porannych. Pomimo tego, że jest on bardzo żywiołowym zwierzęciem, nie wspina się zbyt często, większość czasu spędzają na podłożu. Jest zwierzęciem przyjaznym człowiekowi i rzadko gryzie. Nie pozwala się zbyt często podnosić, ponieważ jest on bardzo ruchliwy, a na rękach ma ograniczoną możliwość ruchu. Są wspaniałymi okazami do oglądania, natomiast nie nadają się do przytulania i głaskania. Z natury są to samotniki, tak samo jak wszystkie pozostałe gatunki, jedynie w wyjątkowych sytuacjach można je trzymać w grupach. Chomiki Roborowskiego żyją w naturze czasowo, lub na dłuższy czas parami, czasem z własnym potomstwem. Mogą to być nawet duże kolonie. Jednakże trzeba wiedzieć, że w takim układzie w całej grupie jest tylko jedna para chomików zdolna do rozrodu! Zazwyczaj w gnieździe po uzyskaniu dojrzałości płciowej zostają młode samiczki, i wraz z matką dzielą się opieką nad jej następnym potomstwem. Gdy uzyskają dojrzałość płciową opuszczają zazwyczaj gniazdo i zakładają własne kolonie, lub żyją samotnie. W warunkach hodowlanych, gdzie powierzchnia, jaką dysponują zwierzęta jest bardzo ograniczona (wymiary klatki mają się nijak do tysięcy metrów kwadratowych do dyspozycji w naturze) zalecane jest trzymanie również tego gatunku pojedyńczo.                                                                                                                                                                                                                  Rozmnażanie

W warunkach naturalnych chomiki Roborowskiego rozmnażają się od kwietnia do września. W hodowli rozmnażają się do 7 razy w ciągu roku. Ciąża trwa przeciętnie 19 do 22 dni. Po tym okresie rodzi się około siedem młodych, ważących 1-2g. Odstęp pomiędzy kolejnymi porodami może wynosić nawet mniej niż 30 dni. Młode w 5 lub 6 dniu życia słyszą, w 13 dniu otwierają oczy a po 14 do 24 dniach są już dojrzałe płciowo. Płeć rozróżnia się, tak jak w przypadku innych chomików, na podstawie odstępu pomiędzy odbytem a otworem płciowym. U dorosłych samców widoczna jest także moszna. Samiec razem z samicą opiekuje się młodymi, dlatego nie powinno się go oddzielać od samicy po porodzie.                                                                                                                                                                                                                    Odżywianie

Ponieważ regiony zamieszkałe przez ten gatunek nie obfitują w duże ilości pożywienia (tereny pustynne) muszą się chomiki Roborowskiego zadowalać niewielkimi ilościami. Żywią się głównie dostępnymi roślinami, ich nasionami, jedzą również owady i odchody innych zwierząt. Jedzą zioła i trawy. Chomikowi nie wolno podawać dużej ilości słonecznika. Potrzebują do prawidłowego rozwoju białka zwierzęcego i witaminy E. Jedzą trawy, krzaki, ślimaki, pająki. W lecie, gdy mają łatwiejszy dostęp do żywności, jedzą przede wszystkim nasiona piaskowca, groch, nać pietruszki, pszczelnik, wilżynę, turzycę.                                                                                                                                                                                                                                              Trzymanie chomika w domu

Chomik ten jest tak mały, że należy się z nim obchodzić bardzo ostrożnie. Dlatego nie jest polecany dla małych dzieci, które mogą go po prostu zgnieść. Ciężko jest je utrzymać na rękach, są one w ciągłym ruchu. Ponieważ chomik ten pochodzi z pustynnych rejonów, należy w klatce umieścić pojemnik z piaskiem dla chomików (w żadnym wypadku piasek dla ptak